CEGIELNIANY PLAC ZABAW

Dawniej po poleskich i podlaskich wsiach wędrowali żebracy, zwani podróżnymi, którzy byli skarbnicą wiedzy o
regionie i krzewicielami nowin ze świata. Wyśpiewaliby wam pewnie, że w Hołownie nieopodal cerkwiska jest takie
miejsce, gdzie dzieci same lepią, suszą i wypalają cegły. Ba,
a potem nawet wznoszą z nich małe budowle. Po dziecięcej
cegielni, niczym Guliwer i Ojciec Wirgiliusz w jednej osobie, krzątają się wśród zaproszonej tu dziatwy nauczyciele
i opiekunowie ze Stowarzyszenia na Rzecz Aktywizacji Mieszkańców Polesia Lubelskiego. Można spotkać tu także
najprawdziwszego majstra-strycharza - Franciszka Różyckiego, który pół wieku temu pracował w cegielni w Hołownie.

Ten edukacyjny plac zabaw jest przywróconym pejzażem polowej cegielni z 2 pół. XIX w. z ziem polskich, ale
z poleskimi akcentami regionalnymi. Wykorzystując odtworzone cegielniane urządzenia i narzędzia uczniowie-czeladnicy
obcują z naturalnym tworzywem - gliną. Niespotykanymi już dziś drewnianymi łopatami dobywają urobek z hałd. Glinę
transportują kopiami stuletnich taczek, a w płytkiej drewnianej skrzyni - zwanej tratą, oczyszczają i rozdrabniają. Potem
mieszają glinę z piaskiem i przy strycharskich stołach formują cegły, trzykrotnie mniejsze od budowlanych. Układają je by
obeschły i wiozą do szopy-suszarni, skąd po wysuszeniu staną się tworzywem do budowy pieca kopcowego, w którym
zostaną wypalone. Podczas zajęć uczniowie zmieniają stanowiska poznając wszystkie ogniwa technologiczne. Nie ma tu stresującej rywalizacji o estetyczny efekt plastycznej twórczości, każdy jest równy wobec gliny i wytworzy cegłę jako symbol wspólnej obecności.

Mówią chłopskie pamiętniki, iż w niejednym dzieciństwie pojawił się pomysł na cegiełki wylepiane w pudełkach
po zapałkach, podsuszane i wypalane w ognisku lub piecu kuchennym. Były mocnym wyrazem marzenia i myślenia dziecka
wiejskiego o własnym murowanym domu. Cegielniany plac zabaw jest elementem ścieżki edukacyjnej, ukazującej
odwieczny, materialny i duchowy, związek człowieka i środowiska przyrodniczego. Bo jak zrozumieć istotę osiedla,
niewiele wiedząc o prapoczątkach tworzywa, z którego powstawały jego budowle?
W ofercie Podedwórza cegielniany plac zabaw jest jednym z kilku przygotowanych wydarzeń edukacyjnych.
Wszystkie razem dają wiedzę o życiu codziennym i odświętnym, języku i kulturze. Jak owo boskie tchnienie, ożywiające figurę człowieka ulepioną z mułu ziemi, uzmysławiają młodzieży wartość zawsze prostych prawd oraz potrzebę
pracowitego i pożytecznego życia.